Đánh giá chức năng bảo vệ đất của một số trạng thái rừng trồng tại vùng lòng hồ thủy điện Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ
Abstract
Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá chức năng bảo vệ đất của một số trạng thái rừng trồng tại vùng lòng hồ thủy điện Hòa Bình thuộc tỉnh Phú Thọ, gồm rừng trồng cây bản địa 22 tuổi, keo tai tượng (Acacia mangium Willd.) 5 tuổi, bồ đề (Styrax tonkinensis (Pierre) Craib) 4 tuổi và luồng (Dendrocalamus membranaceus Munro) trên 20 tuổi. Trên mỗi trạng thái rừng, bố trí 03 ô tiêu chuẩn để điều tra cấu trúc lâm phần; lấy mẫu đất ở hai tầng sâu 0-20 cm và 20-40 cm; đồng thời thu thập vật rơi rụng và xác định lượng đất xói mòn. Kết quả cho thấy rừng trồng cây bản địa có kích thước cây và trữ lượng lớn nhất, hàm lượng chất hữu cơ và trữ lượng carbon hữu cơ trong đất cao nhất, lượng vật rơi rụng lớn nhất (20,93 ± 1,76 tấn/ha/năm), đồng thời có lượng đất xói mòn thấp nhất (1,74 ± 0,06 tấn/ha trong thời gian theo dõi). Ngược lại, rừng bồ đề có lượng vật rơi rụng thấp nhất (8,00 ± 0,80 tấn/ha/năm) và lượng đất xói mòn cao nhất (2,21 ± 0,12 tấn/ha trong thời gian theo dõi). Mặc dù có dung trọng đất cao và hàm lượng chất hữu cơ thấp hơn các trạng thái khác, rừng luồng vẫn duy trì lượng đất xói mòn tương đối thấp, có thể nhờ mật độ thân lớn, hệ rễ đan xen gần mặt đất và khả năng duy trì lớp phủ thực vật liên tục. Kết quả nghiên cứu cho thấy chức năng bảo vệ đất của các trạng thái rừng trồng chịu ảnh hưởng tổng hợp của đặc tính đất, điều kiện địa hình, cấu trúc lâm phần, lượng vật rơi rụng và đặc điểm sinh học của loài cây.