KHÔNG GIAN NGHỆ THUẬT TRONG TIỂU THUYẾT KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG “HAI VẠN DẶM DƯỚI ĐÁY BIỂN” CỦA JULES VERNE

Abstract

“Hai vạn dặm dưới đáy biển” của Jules Verne là một trong những tác phẩm xuất sắc, tiêu biểu cho thể loại tiểu thuyết khoa học viễn tưởng được dịch, giới thiệu sâu rộng ở Việt Nam. Không gian nghệ thuật là một yếu tố thi pháp độc đáo, làm nên thành công và sức hấp dẫn cho tiểu thuyết này. Tuy nhiên, các câu hỏi như: Cấu trúc không gian của tiểu thuyết có điểm gì đặc biệt? Cấu trúc ấy truyền tải thông điệp gì tới độc giả?... là những câu hỏi mà các nhà nghiên cứu chưa đề cập tới. Bởi vậy, với bài viết này, chúng tôi vận dụng lí thuyết thi pháp học để nghiên cứu, đánh giá đặc điểm cấu trúc không gian được miêu tả trong tác phẩm, lần lượt trả lời cho những câu hỏi đặt ra. Kết quả là người nghiên cứu tìm ra được cấu trúc đồng hiện giữa kiểu không gian hiện thực với không gian viễn tưởng và ý nghĩa nghệ thuật của chúng trong tác phẩm. Từ đó, công trình  góp phần khẳng định sức hấp dẫn, giá trị của tiểu thuyết, tài năng nghệ thuật của nhà văn, tạo cơ sở ngữ liệu đọc mở rộng (tham khảo) về thể loại truyện khoa học viễn tưởng khi giảng dạy thể loại này ở chương trình Ngữ văn phổ thông hiện hành.