XO‘JALIK YURITUVCHI SUBYEKTLARNING IQTISODIY XAVFSIZLIGINI BAHOLASHNING USLUBIY JIHATLARI

Abstract

Maqolada xo‘jalik yurituvchi subyektlarning iqtisodiy xavfsizligini baholash bo‘yicha mavjud yondashuvlar tahlil qilinib, moliyaviy holat bilan cheklanmaydigan kompleks metodik tartib taklif etiladi. Tadqiqotning maqsadi korxona xavfsizligini o‘lchash uchun indikatorlarni tanlash, ularni yagona mezonga keltirish, vaznlash va natijalarni boshqaruv qarorlariga aylantirish bosqichlarini asoslashdan iborat. Tizimli tahlil, qiyosiy yondashuv, ko‘rsatkichlarni normallashtirish, ekspert baholash hamda integral indeksni hisoblash usullari qo‘llanildi. Natijada moliyaviy, ishlab chiqarish-texnologik, bozor-ta’minot, inson kapitali, huquqiy-boshqaruv va raqamli xavfsizlik bloklarini birlashtiruvchi model ishlab chiqildi. Taklif etilgan yondashuv indikatorlar dinamikasini, tahdid ehtimoli va ta’sirini hamda kritik chegaralarni birgalikda hisobga oladi. Usul turli tarmoq va ko‘lamdagi korxonalarga moslashtirilishi mumkin, biroq mezon chegaralari korxona ma’lumotlari va tarmoq xususiyatlariga tayangan holda kalibrlanishi lozim.