ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการใช้กัญชาของนักเรียนอาชีวศึกษา จังหวัดบุรีรัมย์
Abstract
กัญชาเป็นพืชที่ประกอบด้วยสารเสพติดมีผลกระทบต่อสุขภาพในหลายด้าน ทั้งด้านสุขภาพกาย สุขภาพจิต ในระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชน วัยหนุ่มสาว อายุ 18-25 ปี เป็นกลุ่มที่มีโอกาสได้รับผลกระทบจากการใช้กัญชาสูงโดยเฉพาะอย่างยิ่งในนักเรียนอาชีวศึกษา การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้มีจุดประสงค์เพื่อหาความชุกของการใช้กัญชาและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในนักเรียนอาชีวศึกษา จังหวัดบุรีรัมย์ ตัวอย่างเป็นนักเรียนอาชีวศึกษา อายุระหว่าง 18 ถึง 25 ปี ที่มีสถาบันการศึกษาตั้งอยู่ในจังหวัดบุรีรัมย์ จำนวน 176 ตัวอย่าง เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามชนิดตอบด้วยตัวเองในรูปแบบออนไลน์ ระหว่างเดือนมีนาคม ถึง เมษายน พ.ศ. 2566 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกอย่างง่าย และการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกเชิงพหุ กำหนดช่วงความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95 ผลการวิจัยพบว่านักเรียนอาชีวศึกษาตัวอย่าง มีความชุกของการใช้กัญชาร้อยละ 34.66 พบ 11 ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการใช้กัญชา ได้แก่ การสูบบุหรี่ การใช้กัญชาของสมาชิกในครอบครัว เพศ การใช้กัญชาของเพื่อน การสูบบุหรี่ของเพื่อน ผลการเรียน การรับรู้การใช้กัญชาของคนในชุมชน การเข้าถึงผลิตภัณฑ์กัญชาในชุมชน การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ทัศนคติต่อกัญชา และการกำกับติดตามของผู้ปกครอง (Crude OR = 25.15, 5.02, 4.85, 4.54, 3.00, 2.59, 2.37, 2.04, 2.03, 1.08, และ 0.89 ตามลำดับ) และเมื่อควบคุมปัจจัยที่เกี่ยวข้องแล้วพบว่า การสูบบุหรี่ (Adjusted OR = 20.09 95% CI 4.38, 92.07) และการใช้กัญชาของเพื่อน (Adjusted OR = 3.41 95% CI 1.07, 10.81) เป็น 2 ปัจจัยสำคัญที่มีความสัมพันธ์กับการใช้กัญชาของนักเรียนอาชีวศึกษา จังหวัดบุรีรัมย์ การนำผลของสารนิพนธ์ไปใช้: สถาบันการศึกษาควรจัดทำระบบเฝ้าระวังการใช้กัญชาในนักเรียนอาชีวศึกษาอย่างเข้มงวด โดยเฉพาะในนักเรียนชายที่สูบบุหรี่ ควรให้ความรู้เกี่ยวกับกัญชาที่มีผลกระทบต่อสุขภาพ และรณรงค์การเลิกสูบบุหรี่อย่างเข้มข้น หน่วยงานสาธารณสุขดำเนินการเชิงรุกในการให้ความรู้และสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับผลกระทบต่อสุขภาพจากการใช้กัญชา ทั้งนี้ ควรเร่งออกกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับกัญชาและมีการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด รวมถึงการกำกับติดตามการใช้กัญชาอย่างเปิดเผยในชุมชน