Skip to content
Open access

İhtilaflı Deniz Yetki Alanlarında Yenilenebilir Enerji Üretimi: Deniz Hukuku Çerçevesinde Hukuka Uygunluğunun ve Sınırlarının Değerlendirilmesi

Oct 2026 · İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 0 citations · 20 references

Abstract

Denizde yenilenebilir enerji üretimi, sürdürülebilirlik ve iklim değişikliğiyle mücadele politikalarının giderek daha önemli bir unsuru hâline gelmiş, kayda değer yatırımları çekerek uygun deniz alanlarına yönelik talebi artırmıştır. Denizde yenilenebilir enerji projeleri, kıyıya yakınlık, şebeke bağlantısı ve elverişli çevresel koşullar gibi gereklilikler nedeniyle yalnızca belirli coğrafi alanlarda uygulanabilmektedir. Bu mekânsal sınırlılık, geriye kalan elverişli deniz alanlarının, devletlerin deniz yetki alanlarına ilişkin yargı yetkisi veya sınırlandırma iddialarının örtüştüğü bölgelerle çakışma ihtimalini yükseltmektedir. Böyle alanlarda hak iddia eden devletlerin anlaşmalar ile ihtilaflı bölgeyi birlikte idare etme olanakları olmakla birlikte, bu devletlerin tek taraflı yenilenebilir enerji faaliyetine girişmesi de olasıdır. Böylesi uyuşmazlıklar, hukuki ve diplomatik güçlükler de doğurabilir. Zira mevcut deniz hukuku çerçevesi, ihtilaflı alanlarda tek taraflı yenilenebilir enerji faaliyetleri bakımından ayrıntılı kurallar içermemektedir. Diğer bir deyişle, uluslararası antlaşma hükümlerinde veya uluslararası yargı içtihadında denizde yenilenebilir enerji faaliyetleri ve onlardan kaynaklanan uyuşmazlıklar henüz doğrudan ele alınmamıştır. Bu boşluğu doldurmak için, denizde yenilenebilir enerji faaliyetlerinin ihtilaflı deniz alanlarında doğuracağı hukuki sonuçlar ile devletlerin bu bölgelerdeki hak ve yükümlülükleri göz önünde bulundurularak bir değerlendirme yapılmalıdır. Bu çalışma, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin 74(3) ve 83(3) maddeleri etrafında şekillenen “nihai anlaşmayı tehlikeye düşürmeme veya engellememe” ve “geçici düzenlemeler yapma” ilkeleri ile mineral kaynaklara ilişkin uyuşmazlıklarda sıklıkla değinilen “itidal yükümlülüğü” başta olmak üzere genel hukuk prensiplerinin denizde yenilenebilir enerji faaliyetlerine ne ölçüde uygulanabileceğini irdeleyecektir. Bu değerlendirmede, denizde yenilenebilir enerji tesislerinin kurulum, işletme ve söküm aşamalarında çevresel etkiler ve geri döndürülebilirlik kriterleri bakımından nasıl yorumlanabileceğini açıklığa kavuşturmak amaçlanacaktır.

Read PDF

We use cookies to run the site and, with your consent, for analytics and to show ads. See our Cookie Policy.